Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή (Εξωσωματική Γονιμοποίηση)

Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις υπογόνιμου ζευγαριού και στοχεύει στη σύλληψη με σύζευξη γαμετών, εκτός συνουσίας. Περιλαμβάνει θεραπείες που αφορούν τόσο στα ωάρια της γυναίκας όσο και στα σπερματοζωάρια του άνδρα. Οποιαδήποτε διαχείριση του σπέρματος ή των ωαρίων γίνεται έξω από το σώμα της γυναίκας όταν γίνεται εξωσωματική γονιμοποίηση. Υπολογίζεται ότι 2-4% των κυήσεων είναι αποτέλεσμα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η επιλογή της τεχνικής που θα ακολουθηθεί εξαρτάται από το αίτιο που προκαλεί την υπογονιμότητα του ζευγαριού. Στις τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής περιλαμβάνονται:

• (1) Ενδομήτρια σπερματέγχυση
• (2)Εξωσωματική γονιμοποίηση
• (3)Φαρμακευτική διέγερση των ωοθηκών
• (4)Παρακολούθηση της ωοθυλακιορρηξίας
• (5) Βελτιστοποίηση του σπέρματος

Τι είναι η Εξωσωματική Γονιμοποίηση;

Με το όρο εξωσωματική γονιμοποίηση αναφερόμαστε στην τεχνική κατά την οποία η γονιμοποίηση του ωαρίου γίνεται έξω από το σώμα της γυναίκας. Αναλυτικότερα, η εξωσωματική γονιμοποίηση γίνεται σε εργαστηριακές συνθήκες, όπου ένα ωάριο γονιμοποιείται από ένα σπερματοζωάριο και έτσι προκύπτει το έμβρυο. Στη συνέχεια, το έμβρυο τοποθετείται με τις κατάλληλες συνθήκες στη μήτρα και είναι πιθανό να προκύψει εγκυμοσύνη. Πρόκειται για μια μέθοδο με αυξημένα ποσοστά γονιμοποίησης , σε σύγκριση με άλλες τεχνικές υποβοηθούμενη αναπαραγωγής, καθώς μας δίνει την δυνατότητα να διαχειριζόμαστε περισσότερα από ένα ωάρια.
Ποια τα βασικά στάδια της Εξωσωματικής Γονιμοποίησης;
Η διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης περιλαμβάνει 5 βασικά στάδια. Αξίζει να σημειωθεί ότι κανένα στάδιο της διαδικασίας δεν είναι επώδυνο.

• 1ο Στάδιο: Ελεγχόμενη διέγερση ωοθηκών
Κατά το πρώτο βήμα της διαδικασίας, η γυναίκα λαμβάνει ειδικά φάρμακα γονιμότητας, προκειμένου να προκληθεί η παράλληλη ανάπτυξη πολλαπλών ωοθυλακίων. Επιπλέον, η φαρμακευτική αυτή θεραπεία εμποδίζει την ωοθυλακιορρηξία πριν την ωοληψία.

• 2ο Στάδιο: Ωοληψία
Στο στάδιο αυτό γίνεται η λήψη των ωαρίων από τις ωοθήκες της γυναίκας. Τα ωάρια ανακτώνται διακολπικά με τη μέθοδο της παρακέντησης, χρησιμοποιώντας μια βελόνη η οποία διαπερνά τα τοιχώματα του κόλπου. Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, ο ιατρός παρακολουθεί μέσω της απεικόνισης δια των υπερήχων προκειμένου να έχει τον απαιτούμενο έλεγχο.

• 3ο Στάδιο: Προετοιμασία σπέρματος & ωαρίων
Την ημέρα της ωοληψίας, ζητείται από τον άνδρα να παραδώσει ένα δείγμα του σπέρματός του το οποίο στη συνέχεια δέχεται την απαραίτητη εργαστηριακή επεξεργασία από τους εμβρυολόγους. Στόχος είναι να διατηρηθούν τα σπερματοζωάρια με καλή μορφολογία.

• 4ο Στάδιο: Γονιμοποίηση ωαρίων
Προκειμένου να γίνει η γονιμοποίηση, το επεξεργασμένο δείγμα σπέρματος αναμιγνύεται με όλα τα ωάρια που έχουν συλλεχθεί. Οι συνθήκες επώασης των ωαρίων προσεγγίζουν κατά πολύ τις συνθήκες που υπάρχουν κατά την φυσική σύλληψη. Το ποσοστό επιτυχούς γονιμοποίησης εκτιμάται στο 70%. Όταν τα σπερματοζωάρια είναι αδύναμα ή λίγα σε αριθμό τότε γίνεται με ειδική διάταξη μηχανημάτων έγχυση των σπερματοζωαρίων μέσα στο ωάριο ( ενδοωαριακή έγχυση – ICSI ).

• 5ο Στάδιο: Εμβρυομεταφορά

Στο τελευταίο στάδιο της διαδικασίας, γίνεται η μεταφορά των καλύτερων εμβρύων στη μήτρα της γυναίκας. Η εμβρυομεταφορά γίνεται δια μέσου του τραχήλου και μέσου ενός ειδικού καθετήρα. Το συγκεκριμένο στάδιο κατέχει καθοριστικό ρόλο στην έκβαση της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Τόσο ο καθετήρας που θα χρησιμοποιηθεί, όσο το σημείο του ενδομητρίου όπου θα τοποθετηθούν τα έμβρυα, μπορούν να καθορίσουν το αποτέλεσμα.

Από τι εξαρτάται η επιτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης;

Το ποσοστό επιτυχούς κύησης μετά την εμβρυομεταφορά αγγίζει το 30-40%. Η επιτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Καθοριστικός παράγοντας φαίνεται να είναι η ηλικία της γυναίκας, καθώς μετά τα 40 έτη τα ποσοστά επιτυχίας πέφτουν στο 5%. Άλλοι ανασταλτικοί παράγοντες μπορεί να είναι το πάχος του ενδομητρίου, τυχόν μεταβολικές διαταραχές , η ποιότητα των ωαρίων και σπερματοζωαρίων, η ενδομητρίωση , η υδροσάλπιγγες , η παρουσία πολύποδων του ενδομητρίου κ.λπ .Τέλος, η τεχνογνωσία και εμπειρία των ιατρών παίζουν καθοριστικό ρόλο για την επιτυχή έκβαση της εξωσωματικής.

Ο Γυναικολόγος – Μαιευτήρας Ηλίας Αλεξανδρής διαθέτει πολυετή εμπειρία στο πεδίο της Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Ο ιατρός είναι επιστημονικά υπεύθυνος της Μονάδας Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής του ΙΑΣΩ Θεσσαλίας.